အခန်း (၁)
မိုးကုန်ခါနီး လေနုအေးတို့ တိုက်ခတ်နေသော်လည်း ဧရာဝတီမြစ်ဘေးက ထိုအထက်တန်းကျောင်းအိုလေး၏ အမှတ် (၁၀-အေ) စာသင်ခန်းထဲတွင်မူ လေထုက အတော်ပင် လေးလံအေးစက်နေ၏။
ထုံးဖြူရောင်ပြယ်နေသော နံရံများပေါ်တွင် မီးသွေးခဲဖြင့် ကောက်ကြောင်းဆွဲထားသည့် ရုပ်ပုံအချို့နှင့် ဟောင်းနွမ်းနေသော မြေပုံတစ်ခုက ချိတ်ဆွဲထားသည်။ အတန်းရှေ့တွင်မူ သစ်သားစားပွဲအိုကြီးကို မှီ၍ လက်ထဲတွင် ကြိမ်လုံးတစ်ချောင်းကို တင်းကြပ်စွာ ကိုင်ထားသော ဆရာ ဦးမင်းသန့် က မျက်မှန်ကို ပင့်တင်ရင်း ကျောင်းသားများကို တစ်ယောက်ချင်းစီ စာဆိုခိုင်းနေလေသည်။
“ကဲ... နောက်တစ်ယောက်၊ နွေးနွေး ... ထွက်ခဲ့”
ဆရာ့အသံ ကြားသည်နှင့် နောက်ဆုံးတန်းမှ နွေးနွေးလှိုင် ဆိုသည့် မိန်းကလေး မတ်တတ်ရပ်လိုက်သည်။ သူမ ဝတ်ထားသည့် အထက်တန်းကျောင်းသူ ဝတ်စုံ စိမ်း၊ ဖြူ လေးမှာ ခဝါသည် လက်ရာမဟုတ်ဘေး၊ အထပ်ထပ် လျှော်ဖွပ်ထားသဖြင့် အရောင်ပင် အတော်မှိန်နေပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူမ၏ ခြေလှမ်းများက တည်ငြိမ်လှ၏။ အတန်းရှေ့သို့ လှမ်းထွက်လာပြီး ဆရာ့ရှေ့တွင် ရိုသေစွာ မတ်တတ်ရပ်၍ ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို အသံစာစာဖြင့် ရွတ်ဆိုပြလေသည်။
ကဗျာဆိုအပြီး ဆရာ့ကို အရိုအသေပေးကာ အတန်းဘက်သို့ ပြန်အလှည့်—
“သမီး ခဏနေဦး...”
ဆရာ ဦးမင်းသန့်၏ အသံက ရုတ်တရက် တင်းမာသွားသည်။ အတန်းထဲသို့ လှမ်းတော့မည် အရိပ်အယောင်ပြနေသော နွေးနွေးသည် ခြေလှမ်းတို့ကို တန့်ခနဲ ရပ်လိုက်၏။ သူမ၏ ကျောကုန်းထက်တွင် လျှို့ဝှက်စွာ ကပ်ထားသော စာရွက်ဖြူလေးတစ်ရွက် ရှိနေသည်။ ထိုစာရွက်ပေါ်တွင် ခဲတံဖြင့် ရေးထားသော စာတမ်းက ထင်ရှားလှ၏။
“သမီးက နွေးနွေး၊ အမေက အမှိုက်ကောက်”
“ရှင်... ဆရာ”
နွေးနွေးက ရိုးသားစွာပင် ဆရာ့ဘက်သို့ ပြန်လှည့်လိုက်သည်။ ထိုခဏ၌ပင် အတန်းထဲမှ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူအချို့ထံမှ နှာခေါင်းရှုံ့သံများနှင့်အတူ “ဟား... ဟား” ဟု ပွဲကျသွားသော ရယ်သံများ ထွက်ပေါ်လာကြသည်။ အထူးသဖြင့် နောက်တန်းမှ ဆုသက်ထား နှင့် သူမ၏ သူငယ်ချင်းတစ်စုမှာ နှုတ်ခမ်းကို လက်ဖြင့် အုပ်၍ တခစ်ခစ် ရယ်မောနေကြ၏။
ဆရာ ဦးမင်းသန့်၏ မျက်နှာတွင် ဒေါသအရောင်တို့ အတိုင်းသား ပေါ်လာသည်။
“သမီး ပြန်လာဦး”
နွေးနွေးက ဆရာ့ထံ ပြန်လာသည်။
“ဟိုဘက်လှည့်...”
သူမ တစ်ဖက်သို့ လှည့်လိုက်စဉ် ဆရာက ကျောထက်မှ စာရွက်ကို ဒေါသတကြီး ခွာယူလိုက်သည်။ ထို့နောက် တုတ်တစ်ချောင်းကို မောက်မောက်မာမာ ကိုင်ကာ စားပွဲခုံကို “ဗြန်း...” ခနဲ မြည်အောင် ရိုက်ချလိုက်လေသည်။
“ဒါ... ဘယ်သူရေးတာလဲ၊ မှန်မှန်ပြောစမ်း...”
ဆရာ့အော်သံကြောင့် အတန်းထဲမှ ရယ်သံများ ရုတ်ခြည်း တိတ်ဆင်းသွားသည်။ မုန်တိုင်းမလာမီ လေငြိမ်သွားသကဲ့သို့ တစ်တန်းလုံး အသက်ပင် ပြင်းပြင်းမရှုရဲကြတော့ပေ။
“ဒါ ဘယ်သူလုပ်တာလဲ... ပြောစမ်း...”
အဖြေမရှိ။ အတန်းထဲတွင် ငြိမ်သက်ခြင်းကသာ စိုးမိုးထား၏။ နွေးနွေးသည် ဆရာ့လက်ထဲက စာရွက်ကလေးကို ရိုသေစွာ ကြည့်လိုက်ပြီး—
“ဆရာ...”
“ဘာလဲ နွေးနွေး”
“သမီးကို စာရွက်လေး ခဏလောက် ပေးပါဆရာ”
ဆရာ ဦးမင်းသန့်က သက်ပြင်းတစ်ချက်ချရင်း စာရွက်ကို ကမ်းပေးလိုက်သည်။ နွေးနွေးက စာရွက်ပေါ်မှ စာတမ်းကို စာလုံးတစ်လုံးချင်းစီ စိုက်ကြည့်ရင်း ရင်ထဲမှ ဝမ်းနည်းမှုကို သိမ်းဆည်းကာ ညှို့ယူဖွယ် ပြုံးလိုက်သည်။
“ဆရာ... ဒါ ဘာမှားလို့လဲဟင်”
ဆရာ ဦးမင်းသန့်မှာ အံ့အားသင့်ကာ ကြောင်အသွား၏။
“ဘာမှားရမှာလဲ သမီးရယ်... တစ်ဖက်သားကို ဒီလို နှိမ့်ချတဲ့ အပြုအမူမျိုးနဲ့ နောက်ပြောင်တာ မှားတာပေါ့ကွယ်”
“ဆရာ... သမီး တစ်ခုလောက် ပြောပါရစေ”
“ဘာလဲ... ပြော သမီး”
နွေးနွေးက စာရွက်လေးကို တင်းကြပ်စွာ ဆုပ်ကိုင်ထားရင်း အတန်းထဲသို့ မျက်နှာမူလိုက်သည်။ သူမ၏ မျက်ဝန်းများတွင် မျက်ရည်စများ ရောင်ပြန်ဟပ်နေသော်လည်း အသံကမူ လုံးဝ တုန်ယင်မနေဘဲ တည်ငြိမ်အေးဆေးနေလေသည်။
အခန်း (၂)
“သမီးအမေက မြို့နယ်စည်ပင်မှာ ‘သန့်ရှင်းရေး အလုပ်သမား’ ဆိုတာ... မှန်တာပဲ ဆရာ၊ သမီး စိတ်မဆိုးပါဘူး”
နွေးနွေး၏ သာမန်မျှသာဖြစ်သော ထိုစကားတစ်ခွန်းက အတန်းထဲရှိ ကျောင်းသားတိုင်း၏ ရင်ကို ရိုက်ခတ်သွားသည်။ အတန်းထဲတွင် ရယ်မောခဲ့ကြသော ကျောင်းသားအချို့ မျက်နှာလွှဲသွားကြ၏။
ဆရာ ဦးမင်းသန့်က သက်ပြင်းချရင်း— “သမီး စိတ်ဆိုးတာ မဆိုးတာထက်... ဒီလို မိဘကို ပမာမခန့် နောက်ပြောင်တာမျိုးက မလုပ်သင့်ဘူးလေ။ ဒါကြောင့် ဘယ်သူလုပ်တာလဲဆိုတာ ဆရာ မေးနေတာပါ”
နွေးနွေးက ခေါင်းကို အသာငုံ့လိုက်ပြီးမှ ဆရာ့ကို ပြန်ကြည့်ကာ ပြောလိုက်သည်။
“ဆရာ... သမီး သူတို့ မသိသေးတာ တစ်ခုကို ပြောချင်ပါတယ်”
“ဘာလဲ သမီး... ပြော”
“သမီးအမေက မနက်ပိုင်း အမှိုက်လိုက်သိမ်းတာအပြင်... မြို့ထဲက စားသောက်ဆိုင်ကြီးမှာ ညနေဆိုရင် ပန်းကန်တွေ ဝင်ဆေးရသေးတယ် ဆရာ”
“ဟင်...” ဆရာ ဦးမင်းသန့်၏ နှုတ်မှ အာမေဍိတ်သံ သု့သု့လေး ထွက်သွားသည်။
“ဟုတ်တယ် ဆရာ... ဒါကိုတော့ သူငယ်ချင်းတို့ သိမယ် မထင်ပါဘူး။ ပန်းကန်ဆေးတာက မီးဖိုချောင်ထဲမှာ လုပ်ရတာကိုး။ ဒါကြောင့် သူငယ်ချင်းတို့ သိအောင် သမီး ပြောပြတာပါ။ တို့အမေက ပန်းကန်လည်း ဆေးတယ်၊ လမ်းပေါ်က အမှိုက်တွေကိုလည်း ရှင်းပေးတယ်။ တို့အိမ်မှာ အဖေမှ မရှိတော့တာ...။ မောင်နှမ ငါးယောက်ကို အမေတစ်ယောက်တည်းက ဒီလက်နှစ်ဖက်နဲ့ ချွေးတဖြိုင်ဖြိုင်နဲ့ ရှာကျွေးနေရတာပါ”
နွေးနွေး၏ အသံတွင် ဂုဏ်ယူမှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုတို့ ရောယှက်နေသည်။ အတန်းထဲရှိ ကျောင်းသားများ၏ ခေါင်းများမှာ တစ်ဖြည်းဖြည်း နိမ့်ဆင်းသွားကြ၏။
“သမီး အကြီးဆုံးမို့လို့... ဒီနှစ် ၁၀ တန်း မဖြေတော့ဘူး၊ စက်ရုံမှာ အလုပ်ဝင်လုပ်တော့မယ်လို့ ပြောတော့လည်း အမေက လက်မခံခဲ့ဘူး။ ‘ကျောင်းဆက်တက်ရမယ်... ၁၀ တန်းကို အောင်အောင် လုပ်ရမယ်’ ဆိုပြီး အတင်း ကျောင်းပို့ခဲ့တာ။ အမေ ရိုးရိုးသားသား ချွေးနည်းစာနဲ့ သမီးတို့ကို မွေးထားတာ... တို့အမေ မှားသလားဟင်”
စကားအဆုံးတွင် စာသင်ခန်းတစ်ခန်းလုံး သုသာန်တစပြင်ပမာ တိတ်ဆင်းသွားခဲ့သည်။ အတန်းရှေ့တွင် ရေငုံနှုတ်ပိတ်နေသော ကျောင်းသားများထဲမှ အချို့မှာ မျက်ရည်ဝိုင်းလာကြသည်။ ဆရာ ဦးမင်းသန့်ပင်လျှင် လက်ထဲမှ ကြိမ်လုံးကို စားပွဲပေါ်သို့ အသာအယာ ချလိုက်မိတော့သည်။
ကျောင်းသူလေးတစ်ယောက်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အမေအပေါ်ထားသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ကလေးဆန်သော နောက်ပြောင်မှုကို အပြတ်အသတ် အနိုင်ယူလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။
“ဆရာ... သမီးတော့ သူတို့ကို အပြစ်မမြင်ဘူး ဆရာ၊ အမှန်ကို ပြောတာပဲဟာ”
နွေးနွေးက ပြုံး၍ ပြောလိုက်သော်လည်း ဆရာ ဦးမင်းသန့်ကမူ ခေါင်းကို ခါရမ်းလိုက်သည်။
“သမီးအပြစ် ယူသည်ဖြစ်စေ၊ မယူသည်ဖြစ်စေ... ဒါမျိုးတော့ ဆရာ ခွင့်မလွှတ်ဘူး။ ဒီလို နောက်ပြောင်တာမျိုး မလုပ်ရဘူး။ ကဲ... ဘယ်သူလုပ်တာလဲ၊ ပြောစမ်း”
ခဏမျှ တိတ်ဆင်းသွားပြီးနောက် နောက်တန်းမှ အရပ်မြင့်မြင့် ကျောင်းသားလေးတစ်ယောက် မတ်တတ်ရပ်လိုက်သည်။ သူ၏ နာမည်က သီဟ။
“ကျွန်တော် လုပ်တာပါ... ဆရာ”
သီဟက ခေါင်းကို ငုံ့ထားရင်းမှ အတန်းရှေ့သို့ လှမ်းထွက်လာသည်။
“မင်း ဒီလို နှမချင်း မစာနာ လုပ်တဲ့လုပ်ရပ်ဟာ မှားသလား... မှန်သလား သီဟ”
“ကျွန်တော် မှားပါတယ်... ဆရာ”
“တောင်းပန်လိုက်...”
သီဟက နွေးနွေး၏ ရှေ့တွင် ရပ်ကာ မျက်နှာကို ငုံ့လျက်— “နွေးနွေး... ငါ တောင်းပန်ပါတယ်”
နွေးနွေးက မေတ္တာစမ်းရေကဲ့သို့ ကြည်လင်သော အပြုံးဖြင့်— “သူငယ်ချင်းတွေပဲဟာ... ရပါတယ် သီဟရယ်”
ဆရာ ဦးမင်းသန့်သည် ထိုမြင်ကွင်းကို ကြည့်ရင်း အတန်းထဲမှ မေတ္တာ၏ စွမ်းအားကို ငေးမောကြည့်နေမိတော့သည်။
အခန်း (၃)
“ကဲ... ရော့၊ သည်လင် သည်မယား အိုအောင်မင်းအောင် ပေါင်းသင်းနိုင်ကြပါစေကွယ်”
ရှေ့တွင် ဒူးထောက်၍ ကန်တော့နေသော သီဟနှင့် နွေးနွေးတို့ လင်မယားသည် ဆရာ့ကို ပြိုင်တူ ပြုံး၍ ကြည့်လိုက်ကြသည်။
“ပေးတဲ့ဆုနဲ့ ပြည့်ရပါလို၏... ဆရာ”
ယခုအချိန်သည် အတန်းထဲ၌ စာဆိုနေကြသည့် ၁၀ တန်း ကျောင်းသားလေးများ မဟုတ်ကြတော့ပေ။ နှစ်ပေါင်း ၁၅ နှစ်ဆိုသော အချိန်ကာလသည် အတောင်ပံတပ်၍ ပျံသန်းသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ စာသင်ခန်းဟောင်းလေးမှာလည်း အနည်းငယ် ယိုယွင်းသွားခဲ့ပြီဖြစ်သလို၊ ဆရာ ဦးမင်းသန့်၏ ဆံပင်များတွင်လည်း နှင်းဆီဖြူရောင် ဆံပင်ဖြူများ ဖုံးလွှမ်းနေပြီ ဖြစ်သည်။
“ကဲ... ခုံပေါ် တက်ထိုင်ကြဦး။ ဒါနဲ့ သီဟက ခု ဘာတွေ လုပ်နေသလဲ၊ သမီးကရော...”
သီဟက နွေးနွေး၏ လက်ကို အသာဆုပ်ကိုင်ရင်း ဆရာ့ကို မော့ကြည့်လိုက်သည်။
“ကျွန်တော်က စက်ရုံမန်နေဂျာပါ ဆရာ...။ အထည်ချုပ်စက်ရုံမှာပါ။ နွေးနွေးကတော့ ရှေ့နေ လုပ်နေပါတယ်”
ဆရာ ဦးမင်းသန့်၏ မျက်နှာတွင် ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်သော အပြုံးတစ်ခု ပေါ်လာသည်။ အမှိုက်သိမ်းအမျိုးသမီးကြီး၏ သမီးလေးသည် ယနေ့တွင် တရားဥပဒေ၏ စိုးမိုးမှုကို ကာကွယ်ပေးသော ရှေ့နေကြီး တစ်ယောက် ဖြစ်နေပြီ။
“အေးကွာ... မင်းတို့ ၁၀ တန်းတွေ အောင်ပြီးကတည်းက မတွေ့ကြတော့တာ၊ ၁၅ နှစ်လောက် ရှိတော့မယ်ထင်တယ်။ ဒါနဲ့... နွေးနွေး အမေရော”
ဆရာ့မေးခွန်း ကြောင့် နွေးနွေး၏ မျက်နှာတွင် ဝမ်းနည်းရိပ်အချို့ ဖြတ်ပြေးသွားသည်။ သူမက သက်ပြင်းသဲ့သဲ့ချရင်း—
“အမေ ဆုံးသွားပြီ ဆရာ”
“အို... ဖြစ်ရလေ သမီးရယ်”
“ကောင်းကောင်းမွန်မွန်တော့ နေသွားရပါတယ် ဆရာ...။ သမီးတို့ မောင်နှမတွေကို ပညာတတ်တွေ ဖြစ်အောင် ထောက်ပံ့ပေးသွားနိုင်ခဲ့ပါတယ်”
ဆရာ ဦးမင်းသန့်က သက်ပြင်းချရင်း ခေါင်းကို တင်းတေစွာ ညိတ်လိုက်သည်။
“ကောင်းပါတယ်ကွယ်... ဆရာ မြင်သလောက် သားသမီးတွေအပေါ် တော်တော်လေး ချစ်တဲ့ မိခင်ကောင်းပါပေဘဲ။ ဒါတောင်... ဟိုကောင် သီဟက နောက်ပြောင်သေးတယ်နော်”
ဆရာ ဦးမင်းသန့်က သီဟကို စနောက်ရင်း ပြောလိုက်စဉ်— သီဟနှင့် နွေးနွေးတို့သည် တစ်ယောက်မျက်နှာ တစ်ယောက်ကြည့်ကာ အငြိုးအဃာတမရှိဘဲ ခင်းကျင်းစွာ ရယ်မောလိုက်ကြ၏။
“ဘာရယ်တာလဲကွ... မင်းတို့က” ဆရာက နားမလည်နိုင်စွာ မေးလိုက်သည်။
အခန်း (၄)
သီဟက ပြုံးလျက်— “ဆရာ... အဲဒီတုန်းက နွေးနွေးနောက်ကျောမှာ စာကပ်တာ ကျွန်တော် မဟုတ်ဘူး ဆရာ”
“ဟေ... ဒါဆို မင်းက ဘာဖြစ်လို့ ခလုတ်တိုက်တုန်းက ငြိမ်ခံပြီး အပြစ်ဒဏ်ခံတာလဲ” ဆရာ ဦးမင်းသန့် အံ့အားသင့်သွားသည်။
နွေးနွေးက ဝင်၍ ရယ်မောရင်း ပြောလိုက်သည်။
“ဟုတ်တယ် ဆရာ... သမီးနောက်ကျောမှာ စာကပ်တာ သူ မဟုတ်ဘူး။ သမီးနောက်မှာထိုင်တဲ့ ဆုသက်ထားပါ”
“ဟာ... ဒါဆိုရင် မင်းက ဘာဖြစ်လို့ အတန်းရှေ့ထွက်ပြီး အပြစ်ခံယူတာလဲ သီဟ”
သီဟ၏ မျက်နှာတွင် ကလေးတစ်ယောက်ကဲ့သို့ ရှက်ပြုံးလေး ပေါ်လာသည်။
“ဆရာရယ်... ကျောင်းမှာတုန်းက ကျွန်တော်က ဆုသက်ထားကို ပိုးနေတာလေ။ ဒါကြောင့် သူ့ကို ငါ့ကို ကြိုက်မလားဆိုပြီး ရဲရဲဝံ့ဝံ့ သူရဲကောင်းကြီး ဝင်လုပ်လိုက်တာပါ”
“ဟာ... ဖြစ်ရလေ မင်းနှယ်” ဆရာ ဦးမင်းသန့်မှာ အံ့ဩလွန်း၍ ခေါင်းကို ခါရမ်းရင်း ရယ်မောလိုက်တော့သည်။
“ဒါနဲ့... ဆုသက်ထားတစ်ယောက်ရော အခု ဘာလုပ်နေလဲ”
ဆရာ့မေးခွန်း ကြောင့် အခန်းထဲတွင် ခဏမျှ ငြိမ်သက်သွားပြန်သည်။ နွေးနွေး၏ အပြုံးများ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး အသံက တိုးညှင်းသွားခဲ့၏။
“ဆုံးသွားပြီ ဆရာ...”
“ဪ...”
ဆရာ ဦးမင်းသန့်၏ နှုတ်မှ မချိတင်ကဲ အသံတစ်ချက်သာ ထွက်လာနိုင်သည်။
ဘဝဆိုသည်မှာ ဤသို့ပင် မရေရာလှပေ။ တစ်ချိန်က စာသင်ခန်းထဲတွင် ကလေးဆန်စွာ နောက်ပြောင်ခဲ့ကြဖူးသော၊ ချစ်ခဲ့ကြဖူးသော၊ အပြစ်ယူခဲ့ကြဖူးသော လူငယ်လေးများသည် ယနေ့တွင် မတူညီသော ခရီးလမ်းများကို လျှောက်လှမ်းနေကြပြီ ဖြစ်သည်။
နွေးနွေးသည် အတန်းရှေ့မှ သစ်သားစားပွဲအိုလေးကို အသာအယာ ပွတ်သပ်ရင်း စာသင်ခန်းအပြင်ဘက်သို့ ငေးကြည့်လိုက်သည်။ အတန်းပြင်ပတွင် မိုးလေးများ ရွာကျနေ၏။
သူမ၏ ကျောထက်တွင် ကပ်ထားခဲ့သော ထိုစာရွက်ကလေးသည် သူမ၏ ဘဝကို မတော်တဆ တွန်းပို့ပေးခဲ့သည့် သံယောဇဉ်တံတားတစ်စင်း ဖြစ်ခဲ့သလို၊ အမေ၏ မွန်မြတ်သော မေတ္တာတေဇောကို အတန်းထဲသို့ ပွင့်လင်းစွာ ထုတ်ဖော်ပြသခွင့် ရရှိခဲ့သည့် မှတ်ကျောက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
“ဆရာ... ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်ပါ၊ အဲဒီနေ့က အဖြစ်အပျက်လေးကြောင့်ပဲ သမီး ဘဝကို ပိုပြီး ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ခဲ့တာပါ။ သီဟနဲ့လည်း ဘဝဆက်တိုင်း ဆုံတွေ့ခွင့် ရခဲ့တာပေါ့”
နွေးနွေးက သီဟ၏ လက်ကို တင်းကြပ်စွာ ဆုပ်ကိုင်လိုက်သည်။ ဆရာ ဦးမင်းသန့်သည် ဘဝ၏ အနိဋ္ဌာရုံနှင့် ဣဋ္ဌာရုံတို့ကို ဖြတ်သန်းလာခဲ့ကြသည့် တပည့်နှစ်ယောက်ကို ကြည့်ရင်း ရင်ထဲတွင် ကြည်နူးမှုကြီးစွာဖြင့် ပြုံးပြလိုက်တော့သည်။
အတန်းပြင်ပမှ မိုးစက်လေးများကမူ ကျောင်းအိုလေး၏ အမေရိကန်သွပ်မိုးပေါ်သို့ ငြိမ့်ညှင်းစွာ ကျဆင်းနေဆဲ ရှိတော့သတည်း။
