အခန်း (၁)
မြေနီလမ်းထက်တွင် ဖုန်မှုန့်တို့ ဝေ့ဝဲကာ လေရူးသုန်သုန် တိုက်ခတ်နေသည်။ အညာနွေ၏ ပူပြင်းသောအရှိန်ကြောင့် သစ်ရွက်ခြောက်များ တခြောက်ခြောက် ကြွေကျနေသော မေမြို့နီးပါး သာယာသည့် တောင်ပေါ်စွန်ရွာလေးတစ်ခု၏ မွန်းလွဲပိုင်းသည် ငြိမ်သက်လွန်းလှသည်။ သို့သော် ရွာသူကြီးဟောင်း ဦးဘသန်း၏ သက်ကယ်မိုး ပျဉ်ထောင်အိမ်ကြီး၏ ဧည့်ခန်းထဲတွင်မူ လေထုက လေးလံပူလောင်လျက်ရှိသည်။
"ကဲ... အားလုံး စုံကြပြီ မဟုတ်လား"
အသက်ခုနစ်ဆယ်ကျော်ပြီဖြစ်သော ဦးဘသန်းက သူ၏ ကျွန်းသားဝါးကပ်ထိုင်ခုံပေါ်တွင် တင့်တယ်စွာ ထိုင်ရင်း စကားစလိုက်သည်။ သူ့ရှေ့တွင် ထိုင်နေကြသူများမှာ သူ၏ သားသမီးငါးဦး ဖြစ်ကြသည်။
"စုံပါပြီ အဖေ"
အကြီးဆုံးသားဖြစ်သူ ဦးတင်အောင်က ချက်ချင်း တုံ့ပြန်လိုက်သည်။ သူ့မျက်နှာတွင် ဂုဏ်ယူဝံ့ကြွားသည့် အရိပ်အယောင်တို့ အထင်းသား ပေါ်လွင်နေသည်။
"အဖေပြောတဲ့အတိုင်း မောင်နှမတွေ အားလုံး အလှူကြီးအတိုင်းအတာနဲ့ အတူတူ စုပေါင်းကျင်းပကြမယ်ဆိုတာ အားလုံး သဘောတူကြတယ် မဟုတ်လား။ ငါတို့မိသားစုရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာလည်း ဖြစ်တယ်၊ အဖေ့ရဲ့ နှစ်ရှည်လများ တောင့်တချက်လည်း ဖြစ်တယ်။ တစ်ယောက်ကို သိန်း ၅၀ စီ မတည်ကြကြေးပေါ့"
"တူပါတယ် အဖေ... မောင်နှမတွေ ပေါင်းပြီး ရွာမှာ ဘယ်သူမှ မလုပ်နိုင်တဲ့ ရှင်ပြုရဟန်းခံပွဲကြီးကို လုပ်ကြတာပေါ့"
ဒုတိယသား မောင်မြင့်၊ သမီးလတ် မသန်းသန်းနှင့် သမီးငယ် မနီနီတို့က တညီတညွတ်တည်း ထောက်ခံလိုက်ကြသည်။ သို့သော် ဝိုင်း၏ ထောင့်စွန်းတွင် ခေါင်းကလေး ငုံ့လျက် ထိုင်နေသော အငယ်ဆုံးသမီး မကြည်နွဲ့ကမူ ဘာမှ မပြောဘဲ လက်ချောင်းလေးများကိုသာ တင်းကြပ်စွာ ဆုပ်ကိုင်ထား၏။ သူမ၏ ရင်ထဲတွင် ပူလောင်မှုတို့ ဒီရေအလား တိုးဝင်နေသည်။
"အငယ်မ... နင် ဘာဖြစ်လို့ ဘာမှ မပြောဘဲ ခေါင်းငုံ့နေတာလဲ" ဦးတင်အောင်က မသင်္ကာသော မျက်လုံးဖြင့် ကြည့်ကာ မေးလိုက်သည်။
မကြည်နွဲ့သည် ခေါင်းကို ဖြည်းဖြည်းချင်း မော့လိုက်သည်။ သူမ၏ မျက်ဝန်းတွင် အားနာမှု၊ စိုးရိမ်မှုတို့နှင့်အတူ အတိုင်းထက်လွန်သော ကြံ့ခိုင်မှု အရိပ်အယောင်တစ်ခု ရောယှက်နေသည်။
"သမီး... သမီး ပါနိုင်မယ် မထင်ဘူး အဖေ"
"ဘာ..." ဦးဘသန်း၏ အသံက ချက်ချင်းကျယ်လောင်သွားသည်။ ဧည့်ခန်းတစ်ခုလုံး ရုတ်တရက် တိတ်ဆိတ်သွား၏။
"နင် ဘာပြောလိုက်တာလဲ အငယ်မ" ဦးတင်အောင်ကပါ ဒေါသသံဖြင့် ဝင်မေးသည်။
"သမီး ပိုက်ဆံ မထည့်နိုင်ဘူး အဖေရယ်... သိန်း ၅၀ ဆိုတဲ့ ပမာဏက သမီးတို့အတွက် မဖြစ်နိုင်လို့ပါ" မကြည်နွဲ့က သက်ပြင်းကို ကြိတ်မှိတ်ရှူရင်း အသံတိုးတိုးဖြင့် ဖြေလိုက်သည်။
"ဘယ်လိုဖြစ်လို့လဲ... နင့်ယောက်ျား မောင်စိုးနောင်က ကျောင်းဆရာပဲ၊ နင်ကလည်း စတိုးဆိုင်လေးနဲ့။ နင်တို့မှာ မရှိဘူးဆိုတာ ငါ မယုံဘူး" မသန်းသန်းက မကျေမနပ် ဝင်ပြောသည်။
"စတိုးဆိုင်ဆိုတာကလည်း ဝမ်းစာရေးအတွက်ပါ အစ်မရယ်... ဒါထက် မကပါဘူး။ ဒီနွေကျောင်းပိတ်ရက်မှာ သမီးတို့ မိသားစု ရန်ကုန်ကို ပြောင်းကြတော့မယ်"
"ရန်ကုန်ကို ဟုတ်လား..." ဦးဘသန်းက မျက်မှောင်ကြုတ်လိုက်သည်။ "ရှင်ပြုပွဲမှာ နင်တို့ မိသားစု မရှိဘူးလို့ ပြောတာလား"
"ဟုတ်တယ် အဖေ... ကိုစိုးနောင်က မြို့မှာ မဟာဝိဇ္ဇာတန်းအတွက် မွမ်းမံသင်တန်း တက်ရမယ်။ ပြီးတော့ သားကြီးနဲ့ သားငယ်က ကွန်ပျူတာနဲ့ အင်္ဂလိပ်စာ သင်တန်းတွေ တက်ချင်တယ်ဆိုလို့ အဲဒါ သူတို့နှစ်ယောက်ကို မြို့မှာ ကျောင်းပြောင်းထားဖို့ စီစဉ်ထားလို့ပါ"
"ဟာ... ဘယ်လိုဖြစ်ရတာလဲ" ဦးတင်အောင်က မတ်တပ်ထရပ်လိုက်သည်။ "မောင်နှမတွေ အားလုံးစုပြီး အဖေ့ရဲ့ မြေးတွေကို အခမ်းနားဆုံး ရှင်ပြုပေးမယ် ဆိုတာကို နင်က ဒီအလှူမှာ မပါဘူးဆိုတော့ အဖေ့ဆန္ဒကိုရော၊ မောင်နှမတွေရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကိုရော ဂရုမစိုက်တဲ့ သဘောလား"
"အဲဒီလို မဟုတ်ပါဘူး အစ်ကိုကြီးရယ်" မကြည်နွဲ့၏ အသံတွင် ငိုသံစပါလာသော်လည်း စိတ်ကို တင်းထားလိုက်သည်။ "အဖေနဲ့ အစ်ကိုကြီးတို့ ဒီအလှူပွဲအကြောင်း မပြောခင်ကတည်းက ကျွန်မတို့ မိသားစုက သားနှစ်ယောက်ရဲ့ အနာဂတ်အတွက် ပညာရေးမှာ မြှုပ်နှံဖို့ စီစဉ်ထားပြီးသားပါ။ ဒီနှစ် သားကြီးက ၁၀ တန်းအောင်ရင် မြို့မှာပဲ တက္ကသိုလ် ဆက်ထားရမယ်။ သားငယ်ကိုလည်း ၈ တန်း ရောက်ပြီမို့ မြို့ကျောင်းမှာ ပြောင်းထားမှ ဖြစ်မယ်။ ကလေးနှစ်ယောက်ရဲ့ စားစရာ၊ နေစရာနဲ့ သင်တန်းစရိတ်တွေအတွက် ကျွန်မတို့ စုဆောင်းထားတာလေးတွေကို အလှူပွဲထဲ အကုန် မထည့်နိုင်တာပါ။"
ဦးတင်အောင်က မဲ့ပြုံး ပြုံးလိုက်သည်။ "တော်ပြီ... တော်ပြီ... နင် မထည့်နိုင်ရင်လည်း ရတယ်၊ ကိစ္စမရှိဘူး။ ဒါပေမဲ့ မောင်နှမတွေကြားထဲမှာ နင်က အတ္တကြီးတာပဲ"
"သားကြီး... အဲဒီလို မပြောနဲ့လေကွယ်" ဦးဘသန်းက သားကြီးကို တားလိုက်သော်လည်း သမီးအငယ်မကို ကြည့်သည့် မျက်လုံးများတွင်မူ စိတ်ပျက်အားလျှော့မှုတို့ ပြည့်နှက်နေသည်။ "သမီးတို့မှာလည်း သမီးတို့ အတိုင်အတာနဲ့သူတို့ အခက်အခဲ ရှိလို့နေမှာပေါ့"
"မဟုတ်ဘူး အဖေရယ်" ဒုတိယသား မောင်မြင့်က ဝင်ပြောသည်။ "မောင်နှမတွေ အားလုံးမှာ အနည်းဆုံး သားတစ်ယောက်စီတော့ ပါကြတာပါ။ အဖေ မြင်ချင်ပါတယ်ဆိုတဲ့ ရှင်ပြုပွဲကို ရွာမှာ အခမ်းနားဆုံး ဖြစ်အောင် လုပ်ချင်ပါတယ်ဆိုမှ အငယ်မတို့က သီးသန့်ခွဲထွက်နေတယ်"
မသန်းသန်းက စကားကို ဆိုလိုက်သည်။ "သူ့ယောက်ျားက ခေတ်ပညာတတ် ဆိုပြီး ဘာဘာညာညာ လျှောက်လုပ်နေတာ။ အလှူဒါန လုပ်ဖို့ကျတော့ နောက်ဆုတ်တယ်၊ ကလေးတွေကို ဘယ် ရှင်ပြုပေးချင်ပါ့မလဲ"
"မဟုတ်ဘူး အစ်မလတ်..." မကြည်နွဲ့၏ မျက်ဝန်းမှ မျက်ရည်တစ်စက် စိမ့်ကျလာသည်။ "ကျွန်မ ယောက်ျားကို အဲဒီလို မပြောပါနဲ့။ ကျွန်မ ယောက်ျားက ကလေးတွေ ရှေ့ရေးကို စနစ်တကျ စီစဉ်နေတာပါ။ သူ့သားတွေကို ရွာမှာပဲ အရိုးမထုတ်စေချင်ဘူး။ သူက ပညာတွေ တတ်အောင် သင်ခိုင်းပြီး နိုင်ငံခြားအထိ ပညာသင်ဆုနဲ့ လွှတ်နိုင်အောင် စီစဉ်ထားတာပါ။ ညီမအနေနဲ့ အလှူမှာ မပါတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ တတ်နိုင်သလောက်လေးတော့ ကူညီပါရစေ"
"နင့်သားတွေ ရှင်လောင်း မဝင်ဘူး မဟုတ်လား" မသန်းသန်းက ထပ်မေးသည်။
"သူတို့ ရန်ကုန်မှာ သင်တန်းတက်ရမှာမို့လို့ပါ"
"အေး... အဲဒါဆိုရင် နင် ဘာမှ ထည့်စရာ မလိုဘူး။ နင့်သားနှစ်ယောက် မပါလို့ ငါတို့ အလှူပွဲ ပျက်မသွားဘူး သိလား" ဦးတင်အောင်က ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောလိုက်သည်။
မကြည်နွဲ့သည် ရင်ထဲတွင် ဒဏ်ရာရသွားသော်လည်း အိတ်ထဲမှ ပိုက်ဆံထုပ်လေးကို ထုတ်ယူလိုက်သည်။ "အဖေ... သမီး ငါးသိန်းတော့ ထည့်ပါရစေ။ သိန်း ငါးဆယ်ဆိုတာကတော့ သမီးတို့အတွက် တကယ် မဖြစ်နိုင်လို့ပါ။ သားတို့ ရှေ့ရေးအတွက် စုဆောင်းထားတာ ဒီမှာပါ အဖေ"
ဦးဘသန်းက ပိုက်ဆံထုပ်ကို ကြည့်ကာ သက်ပြင်းရှည်ကြီးကို ချလိုက်သည်။ "အေး... အေး... ထားခဲ့ပါ အငယ်မရယ်"
"သမီး ပြန်တော့မယ်နော် အဖေ"
မကြည်နွဲ့သည် အိမ်ပေါ်မှ ဆင်းလာခဲ့သည်။ အနောက်တွင် မောင်နှမများ၏ တင်းမာသော အကြည့်များနှင့် တိုးတိုးတိတ်တိတ် အပြစ်တင်သံများ ကျန်ရစ်ခဲ့၏။
ညနေစောင်းတွင် မကြည်နွဲ့သည် အိမ်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ အမျိုးသားဖြစ်သူ ကိုစိုးနောင်က စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ဖတ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ကိုစိုးနောင်သည် ရွာကျောင်းမှ အထက်တန်းပြဆရာ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမြဲတမ်း အေးဆေးတည်ငြိမ်သူ ဖြစ်သည်။
"ကြည်... အဆင်ပြေခဲ့ရဲ့လား" ကိုစိုးနောင်က မေးလိုက်သည်။
မကြည်နွဲ့က မျက်ရည်များကို သုတ်ရင်း အဖေနှင့် အစ်ကိုများ ပြောလိုက်သည့် စကားများကို ပြန်ပြောပြလိုက်သည်။ ကိုစိုးနောင်က မကြည်နွဲ့၏ ပုခုံးကို သာယာစွာ ပွတ်သပ်ပေးလိုက်၏။
"ကြည်... ငါတို့ လုပ်နေတာဟာ သားတွေရဲ့ အနာဂတ်အတွက် ဖြစ်တယ်ဆိုတာ စိတ်ထဲမှာ မြဲမြဲမှတ်ထားပါ" ကိုစိုးနောင်က အေးဆေးစွာ ပြောသည်။ "ငွေဆိုတာ လှူဒါန်းဖို့တင် မဟုတ်ဘူး၊ အနာဂတ်အတွက် မျိုးစေ့စိုက်ပျိုးဖို့လည်း လိုတယ်။ ရွာမှာ ကျန်ခဲ့ရင် ငါတို့ သားတွေဟာ ဒီလယ်၊ ဒီယာ၊ ဒီထန်းရည်ဆိုင်တွေကြားမှာပဲ သံသရာလည်နေလိမ့်မယ်။ ပညာတတ်မှသာလျှင် သူတို့ ဘဝကို ပြောင်းလဲနိုင်မယ်။ အစ်ကိုကြီးတို့ အပြစ်တင်တာကို ခဏတော့ သည်းခံလိုက်ပါ"
နွေရာသီ ရောက်သောအခါ ဦးဘသန်း၏ အိမ်တွင် ရှင်ပြုပွဲကြီးကို အကြီးကျယ်ဆုံး ကျင်းပခဲ့သည်။ ဆင်များ၊ မြင်းများနှင့် ရှင်လောင်းများကို ရွာတစ်လှည့် လှည့်ကြသည်။ ဝက်သား၊ ကြက်သားများဖြင့် ခုနစ်ရက် ခုနစ်လီ ရွာလုံးကျွတ် ထမင်းကျွေးမွေးခဲ့ကြသည်။ ရွာထဲတွင် ဦးဘသန်းတို့ မိသားစု၏ ဂုဏ်သတင်းက မွှေးပျံ့သွားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် မကြည်နွဲ့နှင့် သူ၏ မိသားစုကတော့ ရန်ကုန်မြို့သို့ တက်သွားခဲ့ကြလေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကိုစိုးနောင်ပါ မြို့ကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့မိန့် ရသွားသဖြင့် ရွာရှိ အိမ်နှင့် ခြံလေးကို ရောင်းချကာ တစ်မိသားစုလုံး မြို့သို့ လုံးဝ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ကြသည်။
ပြောင်းရွှေ့ခါနီးတွင် ဖခင်ကြီးကို သွားရောက်ကန်တော့စဉ် အစ်ကိုကြီး ဦးတင်အောင်က ခါးခါးသီးသီး ပြောလိုက်သေးသည်။
"အလကား... ဘာတွေ ဖြစ်လာမှာမို့လို့လဲ။ သားတွေကို အလိုလိုက်၊ ပညာဆိုပြီး မြို့တက်နေ... နင် တစ်နေ့ ဒုက္ခရောက်ရင် ရွာကို ပြန်မလာနဲ့ ကြားလား"
မကြည်နွဲ့သည် ဘာမျှ မတုံ့ပြန်ဘဲ ဖခင်ဖြစ်သူကို သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကန်တော့ကာ ရွာမှ ထွက်ခွာခဲ့တော့သည်။ မြေနီလမ်းထက်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော ဖုန်မှုန့်များနှင့်အတူ မိသားစု၏ သံယောဇဉ်ကြိုးသည်လည်း တစ်စစ ပါးလျသွားခဲ့ရလေသည်။
အခန်း (၂)
ရန်ကုန်မြို့၏ ကတ္တရာလမ်းမများထက်တွင် ကားများ ရှုပ်ထွေးစွာ သွားလာနေကြသည်။ မြို့တော်၏ ရာသီဥတုက အညာကဲ့သို့ မပူပြင်းသော်လည်း ရှုပ်ထွေးလှသော လူနေမှုဘဝက မကြည်နွဲ့တို့ မိသားစုအတွက် သစ်လွင်သော စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
မြို့စွန်ရှိ အငှားအိမ်လေးတစ်ခုတွင် မကြည်နွဲ့တို့ မိသားစု အခြေချခဲ့ကြသည်။ ကိုစိုးနောင်၏ လစာလေးနှင့် မကြည်နွဲ့၏ မုန့်လုပ်ရောင်းသော ဝင်ငွေလေးသည် ကလေးနှစ်ယောက်၏ သင်တန်းစရိတ်၊ ကျောင်းစရိတ်တို့နှင့် ကွက်တိမျှရုံသာ ရှိသည်။ သို့သော် သူတို့ ဇနီးမောင်နှမနှစ်ဦး၏ မျက်နှာတွင် စိတ်ပျက်အားလျှော့သည့် အရိပ်အယောင် လုံးဝ မရှိခဲ့ပါ။
"သားကြီး... မနက်ဖြန် အင်္ဂလိပ်စာ သင်တန်းအတွက် စာကျက်ပြီးပြီလား" ကိုစိုးနောင်က စာပွဲပေါ်တွင် စာဖတ်နေသော သားကြီး မင်းသန့်ကို မေးလိုက်သည်။
"ကျက်ပြီးပြီ အဖေ... ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်းမင်း သင်တန်းက ဆရာကလည်း သားကို ဒီဇိုင်းပိုင်းမှာ တော်တယ်လို့ ပြောတယ်" အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် မင်းသန့်၏ မျက်လုံးများတွင် တောက်ပသော မျှော်လင့်ချက်များ ပြည့်နှက်နေသည်။
"အေး... ကြိုးစားပါ သားရယ်။ အဖေတို့မှာ မင်းတို့အတွက် ပေးစရာ ပစ္စည်းဥစ္စာ ရွှေငွေ မရှိဘူး။ ပညာဆိုတဲ့ အမွေပဲ ပေးနိုင်တာ" ကိုစိုးနောင်က သား၏ ခေါင်းကို ပွတ်ပေးလိုက်သည်။
အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ် သားငယ် ရဲရင့်ကလည်း ဘေးမှနေ၍ ကွန်ပျူတာစာအုပ်ကို စိတ်ဝင်စားစွာ ဖတ်နေသည်။
တစ်ဖက်တွင်မူ ရွာမှ သတင်းများက မကြည်နွဲ့ထံ အဆက်မပြတ် ရောက်ရှိလာတတ်သည်။ ရွာရှိ အစ်ကိုကြီး ဦးတင်အောင်၏ သားများမှာ ရွာတွင်ပင် အရက်သောက်၊ ထန်းရည်သောက်ရင်း အချိန်ဖြုန်းနေကြကြောင်း၊ ဒုတိယအစ်ကို မောင်မြင့်၏ သားမှာလည်း လယ်ထဲတွင်ပင် ရုန်းကန်နေရကြောင်း သတင်းများ ကြားရသည်။ ဖခင်ကြီး ဦးဘသန်းသည် အလှူပွဲကြီး ပြီးသွားပြီးနောက် စီးပွားရေး အခြေအနေ ကျဆင်းလာခဲ့ပြီး ရှိသည့် လယ်များကို တစ်ကွက်ပြီး တစ်ကွက် ရောင်းချကာ ရွာတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး သိမ်ကျောင်းကြီး ဆောက်လုပ်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်းလည်း ကြားသိရသည်။
နှစ်များစွာ တဖြည်းဖြည်း ကုန်လွန်သွားခဲ့သည်။
ကိုစိုးနောင်၏ စနစ်တကျ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးမှုကြောင့် သားကြီး မင်းသန့်သည် တက္ကသိုလ်မှ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ ဘွဲ့ကို ထူးချွန်စွာ ရရှိခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နည်းပညာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုတွင် အလုပ်ရရှိကာ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ သားငယ် ရဲရင့်ကလည်း အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ ရရှိပြီးနောက် စင်ကာပူနိုင်ငံသို့ ပညာသင်ဆုဖြင့် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။
အိမ်မက်များ တိကျစွာ အထမြောက်လာသောအခါ မကြည်နွဲ့၏ အိမ်လေးသည် အေးချမ်းမှုနှင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ သို့သော် ရွာမှ ဝမ်းနည်းဖွယ် သတင်းတစ်ပုဒ်က သူတို့ထံ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ဖခင်ကြီး ဦးဘသန်း ကွယ်လွန်သွားခဲ့လေပြီ။
ဦးဘသန်း ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သိမ်ကျောင်းကြီးမှာ တိုင်ထူရုံမျှသာ ပြီးစီးသေးပြီး လယ်မြေများ အားလုံး ရောင်းချလိုက်ရသဖြင့် မိသားစုမှာ ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်နေကြရသည်။ မကြည်နွဲ့တို့ မိသားစု ရွာသို့ ပြန်ကာ နာရေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သော်လည်း အစ်ကိုကြီး ဦးတင်အောင်နှင့် မောင်နှမများက မကြည်နွဲ့တို့ကို အေးစက်စက်ပင် ဆက်ဆံခဲ့ကြသည်။
"နင်တို့ မြို့မှာ ချမ်းသာနေကြပြီ မဟုတ်လား... အဖေ့ကိုတော့ ဘာမှ မကူညီခဲ့ဘဲနဲ့ ခုမှ လာငိုပြမနေနဲ့" မသန်းသန်းက စကားဆိုးများဖြင့် ထိုးနှက်ခဲ့သည်။
မကြည်နွဲ့သည် ဘာမျှ ပြန်မပြောဘဲ ဖခင်၏ နာရေးစရိတ်များကို တတ်နိုင်သမျှ ကူညီပေးခဲ့ပြီး ရန်ကုန်သို့ ပြန်လာခဲ့တော့သည်။
အတိတ်၏ ဒဏ်ရာများသည် အချိန်နှင့်အမျှ ကျောက်ရုပ်ကဲ့သို့ ငြိမ်သက်သွားခဲ့သည်။
နှစ်ပေါင်း ၂၀ ဆိုသော အချိန်သည် ကဏ္ဍတစ်ခုကို ကူးပြောင်းရန် လုံလောက်သော အချိန်ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ အကွက်အကွင်းကောင်းသော ရပ်ကွက်တစ်ခုတွင် မကြည်နွဲ့တို့ ဇနီးမောင်နှမနှစ်ဦးသည် နှစ်ထပ်တိုက်အိမ်လေးဖြင့် အေးချမ်းစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ သားနှစ်ယောက်စလုံးသည် နိုင်ငံခြားတွင် အောင်မြင်သော အင်ဂျင်နီယာများနှင့် နည်းပညာကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်နေကြပြီဖြစ်၍ မိဘများကို လစဉ် ငွေကြေး ထောက်ပံ့ပေးနေကြသည်။
တစ်နေ့တွင် စင်ကာပူနှင့် ဂျပန်မှ ပြန်လာသော သားနှစ်ယောက်သည် မိဘများရှေ့တွင် ဝတ်ပြုကန်တော့ရင်း စကားတစ်ခွန်း ဆိုလိုက်ကြသည်။
"အဖေနဲ့ အမေ... သားတို့ နိုင်ငံခြားမှာ အလုပ်လုပ်ရတာလည်း အဆင်ပြေပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ သားတို့ ရင်ထဲမှာ အမြဲတမ်း တောင့်တနေတာတစ်ခု ရှိတယ်" သားကြီး မင်းသန့်က စကားစလိုက်သည်။
"ဘာများလဲ သားရယ်" မကြည်နွဲ့က ပြုံးရင်း မေးလိုက်သည်။
"သားတို့ ငယ်ငယ်က အဖိုးရဲ့ ရှင်ပြုပွဲမှာ မပါခဲ့ရဘူးလေ။ အဖေနဲ့ အမေလည်း မောင်နှမတွေကြားမှာ မျက်နှာငယ်ခဲ့ရတယ်။ အခု သားတို့ ဒီအဆင့်ကို ရောက်လာတာ အဖေနဲ့ အမေရဲ့ စနစ်ကျတဲ့ သွန်သင်မှုနဲ့ ပညာရေးကြောင့်ပါ။ ဒါကြောင့် သားတို့ ဇာတိရွာလေးကို ပြန်ပြီး၊ အဖိုးကို ရည်စူးပြီးတော့ သားတို့ ကိုယ်တိုင် ရဟန်းခံပွဲ လုပ်ချင်ပါတယ်။ အဖေရော သားတို့ပါ အတူတူ ပဉ္ဇင်းခံကြမယ်။ ရွာက ဆွေမျိုးတွေရဲ့ ကလေးတွေကိုလည်း ရှင်ပြုပေးချင်တယ် အမေ"
သားငယ် ရဲရင့်ကလည်း ထောက်ခံလိုက်သည်။ "ဟုတ်တယ် အမေ... သားတို့ ရွာကို ပြန်ပြီး အဖိုးကို ရည်စူးတဲ့ အလှူကြီး လုပ်ပေးချင်တယ်။ အကုန်အကျ အားလုံးကို သားတို့ တာဝန်ယူပါ့မယ်"
မကြည်နွဲ့သည် သားနှစ်ယောက်၏ စကားကို ကြားသောအခါ မျက်ရည်များ ဝိုင်းလာခဲ့သည်။ အမျိုးသားဖြစ်သူ ကိုစိုးနောင်က မကြည်နွဲ့၏ လက်ကို ခပ်တင်းတင်း ဆုပ်ကိုင်လိုက်ရင်း -
"ကြည်... ငါတို့ စိုက်ခဲ့တဲ့ မျိုးစေ့တွေ အခု သီးပွင့်လာပြီ။ ရွာကို ပြန်ကြတာပေါ့" ဟု ငြိမ့်ညောင်းစွာ ပြောလိုက်လေသည်။
အခန်း (၃)
အညာဒေသ၏ လမ်းမများထက်တွင် ကားအနက်ကြီးတစ်စီးသည် ဖုန်မှုန့်များကို သဲသဲလှုပ်အောင် အဟုန်ပြင်စွာ မောင်းနှင်လာခဲ့သည်။
နှစ်ပေါင်း ၂၀ ဆိုသော အချိန်သည် ရွာလေးအတွက်တော့ ထွေထွေထူးထူး ပြောင်းလဲမှု မရှိခဲ့ပါ။ လမ်းမများက နဂိုအတိုင်း မြေနီလမ်းများ ဖြစ်နေဆဲ၊ အိမ်အများစုမှာလည်း ဆံ့တစ်ထွာ၊ ပျဉ်တစ်ချောင်းဖြင့် ဟောင်းနွမ်းနေဆဲ ဖြစ်သည်။
ကားကြီးသည် ဟောင်းနွမ်းနေသော ပျဉ်ထောင်အိမ်ကြီးတစ်အိမ်၏ ရှေ့တွင် ထိုးရပ်လိုက်သည်။
ကားပေါ်မှ မကြည်နွဲ့၊ ကိုစိုးနောင်နှင့် ခန်းခန့်ထည်ထည် ဝတ်ဆင်ထားသော သားကြီး မင်းသန့်၊ သားငယ် ရဲရင့်တို့ ဆင်းလာကြသည်။ မကြည်နွဲ့သည် အိမ်ဝင်းအတွင်းသို့ ကြည့်လိုက်သောအခါ အသက် ခြောက်ဆယ်ကျော်အရွယ် သက်ရှိထင်ရှား ရှိနေသေးသော၊ ခါးကုန်းကုန်းဖြင့် တံမြက်စည်း လှည်းနေသော အမျိုးသားတစ်ဦးကို တွေ့လိုက်ရသည်။
"အစ်ကိုကြီး..." မကြည်နွဲ့က ခေါ်လိုက်သည်။
တံမြက်စည်း လှည်းနေသူက တန့်ခနဲ ရပ်သွားပြီး မျက်လုံးကို မှေးကာ သေချာ ကြည့်လိုက်သည်။ ထို့နောက် မျက်နှာတွင် အံ့ဩမှု အရိပ်အယောင်တို့ ပေါ်လာ၏။
"အငယ်မ..."
"ဟုတ်တယ် အစ်ကိုကြီး... ကျွန်မ မကြည်နွဲ့ပါ"
ဦးတင်အောင်သည် တံမြက်စည်းကို အသာချလိုက်ပြီး လက်နှစ်ဖက်ကို ပုဆိုးတွင် သုတ်လိုက်သည်။ သူ့မျက်နှာတွင် ဇရာ၏ အရေးအကြောင်းများ၊ ဆင်းရဲပင်ပန်းမှု၏ အမှတ်အသားများက အထင်းသား ပေါ်လွင်နေသည်။
"အစ်ကိုကြီး နေကောင်းရဲ့လား"
"သိပ်ကောင်းလှတယ်လို့တော့ မဟုတ်ပါဘူးကွယ်... နင်တို့လည်း အဖေ ဆုံးပြီးကတည်းက ခုမှပဲ ရောက်တော့တယ်နော်" ဦးတင်အောင်၏ အသံတွင် အပြစ်တင်လိုစိတ်ထက် နာကျင်မှုနှင့် အားငယ်မှုတို့သာ လွှမ်းမိုးနေသည်။
"သားနှစ်ယောက်စလုံးက နိုင်ငံခြားမှာ ရောက်နေကြလို့ ပြန်လာလို့ မရသေးလို့ပါ အစ်ကိုကြီးရယ်"
"လာ... လာ... အိမ်ပေါ်ကို လာကြ"
သူတို့ အားလုံး အိမ်ပေါ်သို့ တက်ခဲ့ကြသည်။ ဦးတင်အောင်က ကလေးတစ်ယောက်ကို စေလွှတ်၍ မောင်နှမများဖြစ်ကြသော မောင်မြင့်၊ မသန်းသန်းနှင့် မနီနီတို့ကို သွားရောက် ခေါ်ခိုင်းလိုက်သည်။
မကြာမီအချိန်အတွင်း မောင်နှမများ အားလုံး အိမ်ပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။ သို့သော် လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀ ကဲ့သို့ တောက်ပြောင်မှုများ၊ ဝံ့ကြွားမှုများ သူတို့ မျက်နှာတွင် မရှိကြတော့ပါ။ မသန်းသန်းနှင့် မနီနီတို့သည် ဟောင်းနွမ်းသော အထည်များကို ဝတ်ဆင်ထားကြပြီး မောင်မြင့်မှာလည်း လယ်လုပ်ကိုင်ရလွန်း၍ အသားများ မည်းနက်ကာ ခါးကိုင်းနေလေပြီ။
မကြည်နွဲ့က စကားစလိုက်သည်။
"အစ်ကိုကြီးတို့ကို တစ်ခု အကူအညီ တောင်းမလို့ပါ"
"ဘာများလဲ အငယ်မရယ်" ဦးတင်အောင်က မေးလိုက်သည်။
"ညီမ သားနှစ်ယောက်နဲ့ ညီမ ယောက်ျား ဒီရွာကျောင်းမှာ ရဟန်းခံပွဲ လုပ်ချင်လို့... ပြီးတော့ မောင်နှမတွေ စုပြီးတော့ ရှင်ပြုရဟန်းခံပွဲလေး အတူတူ လုပ်မလားလို့ပါ"
ဦးတင်အောင်က ခေါင်းမော့ကြည့်လိုက်သည်။ "ဟေ... ကောင်းတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့... ဘယ်သူက အကုန်အကျ ခံမှာလဲ။ ငါတို့မှာတော့ လယ်တွေလည်း ကုန်ပြီ၊ ပိုက်ဆံလည်း မရှိတော့ဘူး"
"ညီမတို့က အားလုံး အကုန်အကျ ခံပါ့မယ် အစ်ကိုကြီး" မကြည်နွဲ့က အေးဆေးစွာ ဖြေလိုက်သည်။ "သားနှစ်ယောက်က နိုင်ငံခြားမှာ အလုပ်သွားလုပ်နေတာ ကြာပြီလေ။ ဒါ သူတို့ရဲ့ ဆန္ဒပါ။ သူတို့ ကိုယ်တိုင်လည်း ပဉ္ဇင်းခံမယ်၊ ဆွေမျိုးတွေနဲ့လည်း အတူတူ ရဟန်းဘောင် တက်ချင်တယ်ဆိုလို့... ဒါနဲ့ အစ်ကိုကြီး သားတွေရော"
ဦးတင်အောင်သည် မျက်နှာကို လွှဲလိုက်ပြီး ခါးသီးစွာ သက်ပြင်းချလိုက်သည်။
"အင်း... အကြီးကောင်ကတော့ အရက်သမား ဖြစ်ပြီး ဆုံးသွားပြီ။ အငယ်ကောင်ကလည်း ဘာမှ သုံးစားလို့ မရဘူး... ထန်းရည်ဆိုင်မှာပဲ အချိန်ဖြုန်းနေတယ်"
မကြည်နွဲ့ ရင်ထဲတွင် မသက်မသာ ဖြစ်သွားရသည်။ ထို့နောက် မောင်မြင့်ဘက်သို့ လှည့်ကာ -
"ဒုတိယအစ်ကို သားရော..."
"ရှိပါတယ်... လယ်သမားပဲပေါ့" မောင်မြင့်က တိုးတိုးလေး ဖြေသည်။
"အစ်မလတ်နဲ့ အစ်မငယ် သားတွေရော..."
ဦးတင်အောင်က ဝင်ဖြေလိုက်သည်။ "သူတို့ကို မေးကြည့်ရဦးမယ် ဝတ်မလား၊ မဝတ်ဘူးလား မသေချာဘူး။ မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ ထန်းရည်ဆိုင်က ထတဲ့ကောင်တွေ မဟုတ်ဘူး"
မကြည်နွဲ့သည် မောင်နှမများ၏ အခြေအနေကို ကြည့်ရင်း ဝမ်းနည်းစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ရသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀ က ဂုဏ်ပကာသနနှင့် အလှူကြီး လုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း သားသမီးများကို ပညာရေးတွင် မမြှုပ်နှံခဲ့ဘဲ အလိုလိုက်ခဲ့ကြသဖြင့် အခုအခါ ဘဝများမှာ ပျက်စီးနေကြရလေပြီ။
"အစ်ကိုကြီးပဲ စီစဉ်ပေးပါနော်" မကြည်နွဲ့က စကားလမ်းကြောင်း ပြောင်းလိုက်သည်။ "ရွာဦးကျောင်း ဆရာတော်ကိုလည်း သွားလျှောက်ပေးပါ။ အဖေ့ကို ရည်စူးပြီးတော့ ရဟန်းခံပွဲ လုပ်ပေးမှာပါ။ အစ်ကိုကြီးနဲ့ အစ်ကိုလတ်တို့လည်း ပါတယ်။ အစ်မလတ်နဲ့ အစ်မငယ် ယောက်ျားတွေလည်း ပါကြရမယ်နော်"
ဦးတင်အောင်၏ မျက်ဝန်းတွင် မျက်ရည်တစ်စက် ဝဲတက်လာသည်။ "အေးပါ... နင်တို့လည်း လိုက်ခဲ့လေ၊ ဆရာတော်ကို သွားလျှောက်ကြတာပေါ့"
အခန်း (၄)
နောက်တစ်လအကြာတွင် ရွာလေးသည် တစ်ခါမျှ မကြုံဖူးအောင် စည်ကားလှပသွားခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်သူ ဖခင်ကြီး ဦးဘသန်းအား ရည်စူး၍ ကျန်ရစ်သူ သားသမီး၊ မြေးများ၏ ရှင်ပြုရဟန်းခံ အလှူတော်မင်္ဂလာကို ကျင်းပကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် အလှူပွဲသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကကဲ့သို့ ဟန်ပြ ဂုဏ်ပကာသနများ မပါရှိပါ။
ဆင်တွေ၊ မြင်းတွေဖြင့် လှည့်လည်ခြင်း မရှိသလို ခုနစ်ရက် ခုနစ်လီ အပျော်အပါး သောက်စားကာ မအိပ်မနား ကျွေးမွေးခြင်းလည်း မပြုခဲ့ပါ။ အလှူရက် တစ်ရက်သာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာ ကျွေးမွေးခဲ့သည်။
ကျွေးမွေးရန်အတွက် အပိုကုန်ကျမည့် စရိတ်များကိုမူ မကြည်နွဲ့တို့ မိသားစုက ရွာ၏ မူလတန်းကျောင်းလေးကို နှစ်ထပ် အုတ်ကျောင်းဆောင်ကြီး ဖြစ်လာစေရန် မိသားစု အလှူအဖြစ် မတည် လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။
ကျောင်းဆရာကြီး ကိုစိုးနောင်၊ သားကြီး မင်းသန့်နှင့် သားငယ် ရဲရင့်တို့သည် သင်္ကန်းဝါသပ္ပာယ်စွာဖြင့် ပဉ္ဇင်းလောင်းများအဖြစ် သိမ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သွားကြချိန်တွင် မကြည်နွဲ့၏ မျက်နှာ၌ ငြိမ်းချမ်းသော အပြုံးတစ်ခု ပေါ်လွင်နေသည်။ ရွာမှ ဆွေမျိုးမြေးများစွာလည်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း သာမဏေ ရှင်လောင်းများအဖြစ် သာသနာ့ဘောင်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြ၏။
အလှူပွဲ ပြီးဆုံး၍ ရန်ကုန်သို့ ပြန်ခါနီး မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ဖြစ်သည်။
ကားပေါ်သို့ မတက်မီ အစ်ကိုကြီး ဦးတင်အောင်သည် မကြည်နွဲ့ထံသို့ ဖြည်းဖြည်းချင်း လှမ်းလာခဲ့သည်။ သက်တမ်းရင့် လေဒဏ်၊ မိုးဒဏ်များကြောင့် သူ၏ မျက်နှာထက်တွင် နောင်တနှင့် ဝေဒနာတို့ ဒွန်တွဲနေသည်။
"ညီမလေးရယ်... နင်တို့က တော်တော် ချမ်းသာတာပဲနော်" ဦးတင်အောင်က သက်ပြင်းတစ်ချက် ချရင်း အားကျမလို သိမ်ငယ်မလို အသံဖြင့် ပြောလိုက်သည်။
မကြည်နွဲ့က အစ်ကိုကြီး၏ လက်ကို နွေးထွေးစွာ ဆုပ်ကိုင်လိုက်ရင်း ခါးသက်သော သတိရမှုများနှင့်အတူ ပြုံးလိုက်သည်။
"အစ်ကိုကြီးရယ်... ညီမလေးတို့က ချမ်းသာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အနာဂတ်အတွက် ကလေးတွေကို ပညာနဲ့ မြှုပ်နှံပေးခဲ့တာပါ။ သူတို့ အဖေရဲ့ အမြော်အမြင်လည်း ပါတာပေါ့။ ရွာမှာ ငါ့သားတွေကို ထားရင် တိုးတက်ကြီးပွားစရာ လမ်းမရှိဘူးဆိုပြီး သူကိုယ်တိုင် ဒီလမ်းကို ဖောက်ခဲ့တာပါ"
ဦးတင်အောင်သည် ခေါင်းကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ညိတ်လိုက်သည်။ မျက်လုံးမှ မျက်ရည်တစ်စက်သည် ပါးပြင်ထက်သို့ စီးကျလာ၏။
"အေးပါကွာ... မင်းတို့က ပညာတတ်ကြတော့ အနာဂတ်ကို ကြိုပြင်ဆင်နိုင်တာပေါ့။ ငါတို့မှာတော့ ရှိတာ အကုန်လှူ၊ ဟန်ပန်တွေထုတ်ပြီးတော့... နောက်ဆုံး အဖေဆိုရင် လယ်တွေ ရောင်းပြီး သိမ်ကျောင်းကြီး ဆောက်လိုက်တာ ပြီးအောင်တောင် မြင်မသွားရရှာဘူး။ အနှစ်မရှိတဲ့ ဂုဏ်ပကာသနနောက်ကို လိုက်ရင်း ငါတို့ သားသမီးတွေရဲ့ ဘဝကိုပါ ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့မိတယ်"
ဦးတင်အောင်က ခဏမျှ ရပ်လိုက်ပြီး မကြည်နွဲ့၏ မျက်နှာကို စိုက်ကြည့်လိုက်သည်။
"အငယ်မရယ်... နင် မှန်တယ်။ ပညာနဲ့ သားသမီးတွေကို မြှုပ်နှံပေးခဲ့တာ တကယ် မှန်တယ်"
ဘေးတွင် ရပ်နေသော အစ်မလတ် မသန်းသန်းနှင့် ဒုတိယအစ်ကို မောင်မြင့်တို့သည်လည်း ခေါင်းလေးများကို ငုံ့ထားကြရင်း ဘာမှ မပြောနိုင်ကြတော့ပါ။
ဦးတင်အောင်က သက်ပြင်းရှည်ကြီးကို ချလိုက်ရင်း အောက်သို့ စိမ့်ဝင်သွားသော ဝိညာဉ်သံဖြင့် ပဲ့တင်ထပ်လိုက်သည်။
"အေးနော်... ခုတော့ နင်တို့ စိုက်ထားတဲ့ အသီးအပွင့်တွေကို နင်တို့ ကောင်းကောင်း ခံစားနေရပြီပေါ့"
မကြည်နွဲ့သည် အစ်ကိုကြီးအား အသာအယာ နှုတ်ဆက်ကာ ကားပေါ်သို့ တက်လိုက်သည်။ ကားအနောက်မှ ကြည့်မှန်ထဲတွင် ဟောင်းနွမ်းလှသော ရွာလေးနှင့် ဒူးထောက်ကျန်ရစ်ခဲ့သော အတိတ်မှ မောင်နှမများ၏ ရုပ်ပုံလွှာသည် ဖုန်မှုန့်များကြားတွင် တဖြည်းဖြည်း ဝေဝါး ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့တော့လေသည်။
