(၁)
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၏ ကမ်းခြေအနီးရှိ ကော့သောင်းစံပြကျေးရွာလေးတွင် မိုးက မဲမှောင်စွာ ရွာသွန်းနေ၏။ အသုဘရက်လေးအတွင်း မိုးစဲစေရန် ယတြာခြေ၍ ကန့်တော့ပွဲပေးခဲ့သော်လည်း အလောင်းကို မြေချချိန်၌မူ မိုးစက်များက စွေစွေရွာမြဲ ရွာနေဆဲဖြစ်သည်။ ဆင်းရဲသားတို့၏ သင်္ချိုင်းမြေဖြစ်၍ အုတ်ဂူကျဲကျဲနှင့် မြေစာပုံများကသာ ခပ်များများ။ ကျင်းသစ်တူးရာတွင် မြေကြီးအောက်မှ အရိုးဟောင်းများနှင့် ကမ္ပည်းတိုင်ဟောင်းမှ သံချောင်းများ ပေါ်ထွက်နေပြီး လာရောက်ပို့ဆောင်သူ အချို့ပင် သံစူး၍ ငြီးတွားနေကြသည်။
ထိုစဉ် အသုဘလာပို့သူအချို့၏ နှုတ်မှ သံဝေဂရစကားထက် စာနာမှုကင်းမဲ့သော ကဲ့ရဲ့သံများသာ ထွက်ပေါ်လာသည်။
"အရက်သမား သေတော့လည်း အေးတာပါပဲအေ"
"အေးလေ... ဒူးဆစ်လောက်ပဲရှိတဲ့ မြောင်းရေထဲ မှောက်သေရတယ်လို့၊ သူ့ကံပဲကြည့်တော့"
ကင်းစောင့်ရုံနီးပါး ဆင်းရဲလှသော အိမ်ခြေနည်းနည်းထဲတွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးမြတ်ထွန်း၏ အလောင်းကို မီးသင်္ဂျိုဟ်စဉ် ၁၂ နှစ်အရွယ် မင်းမင်းနှင့် ၆ နှစ်အရွယ် ညီမလေး သီသီတို့မှာ ဝမ်းနည်းလွန်း၍ အသံပင် မထွက်နိုင်ဘဲ အံကြိတ်ကာ ငိုကြွေးနေရသည်။ ထိုစဉ် အသုဘတစ်ခုလုံး ထိန့်လန့်သွားအောင် စူးဝါးသော အော်ဟစ်ငိုယိုသံတစ်ချို့ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
"အောင်မလေး... ကိုမြတ်ထွန်းရယ်၊ မိန်မနဲ့ သားသမီးတွေကို ထားခဲ့ပြီလား၊ မိစန်းကို စိတ်မချဘူးဆို..."
စန်းစန်းတစ်ယောက် ရင်ဘတ်ကို တဘုန်းဘုန်းထု၍ ခုန်ဆွခုန်ဆွဖြင့် အော်ဟစ်ငိုကြွေးနေသဖြင့် ခါးဝတ်ထမီ ကွင်းလုံးကျွတ်မကျစေရန် ဘေးမှ အမျိုးသမီးအချို့က ထိန်းကိုင်ပေးထားရသည်။ သို့သော် ရွာသားအချို့ကမူ နှာခေါင်းရှုံ့လျက် တီးတိုးပြောကြသည်။
"ကြည့်စမ်းပါဦး၊ လင်သေလို့ ငိုတာတောင် ပြုံးစိစိနဲ့၊ ငိုပြုံးဆိုတာ ဒါမျိုးထင်ပါရဲ့။"
"တော်ကြပါတော့အေ၊ ကလေးတွေ ကြားသွားရင် စိတ်မကောင်းဖြစ်ရပါအုံးမယ်"
ဘေးလူတို့၏ စကားကို ကြားသော်လည်း မင်းမင်းမှာ ဖခင်အတွက် ဝမ်းနည်းစိတ်၊ အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်စိတ်တို့ဖြင့် တုန်ယင်နေမိတော့သည်။
(၂)
ဖခင်သေဆုံးပြီး ၆ လခန့်အကြာတွင် မင်းမင်းတို့အိမ်သို့ ဦးထွန်းလှ ဆိုသူ ပထွေးရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဦးထွန်းလှသည် အလုပ်မလုပ်ဘဲ အရက်သောက်၊ လောင်းကစားလုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဖခင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မင်းမင်းမှာ ကျောင်းဆက်မတက်နိုင်တော့ဘဲ ရွာထဲတွင် ရေထမ်းရောင်းရင်း၊ ထင်းခုတ်ရောင်းရင်း ညီမလေးနှင့် မိခင်ကို လုပ်ကိုင်ကျွေးမွေးနေရသည်။
တစ်နေ့သ၌ မင်းမင်း ရေပုံးနှစ်ပုံးကို မနိုင်မနင်း ထမ်းလာပြီး အိမ်ရှေ့တွင် ဆောင့်ခနဲ ချလိုက်သည်။ အမောပင် မပြေသေးမီ အိမ်ရှေ့ကွပ်ပျစ်ပေါ်တွင် ဆော့ကစားနေသည့် ညီမလေး သီသီ၏ ဂါဝန်တိုတိုလေးအောက်မှ အသားအရေကို မသမာသော မျက်လုံးများဖြင့် စိုက်ကြည့်နေသည့် ပထွေး ဦးထွန်းလှ၏ မျက်နှာကို မြင်လိုက်ရသည်။
ဦးထွန်းလှက တံတွေးကို ဂလုခနဲ မြိုချရင်း မင်းမင်းထမ်းလာသော ရေပုံးဆီသို့ မျက်နှာလွှဲလိုက်ကာ -
"သမီးလေး သီသီ... သေးပေါက်ချင်ရင် ပေကြီးကိုပြောနော်၊ ပေကြီး ချွတ်ပေးမယ်" ဟု ချော့မော့ပြောနေ၏။
မင်းမင်း၏ ရင်ထဲတွင် ဒေါသများ ဝုန်းခနဲ တောက်လောင်သွားသည်။ ပထွေးဖြစ်သူ၏ ယုတ်မာသော အစီအစဉ်များကို သူရဲရဲကြီး ရိုက်ခတ်ခံစားနေရသည်။
"ခင်ဗျား... ညီမလေးနား သွားမကပ်နဲ့!" မင်းမင်းက အော်လိုက်သည်။
ဦးထွန်းလှက ဒေါသတကြီး ထရပ်လိုက်ပြီး မင်းမင်းဆီ သွားကာ ရင်ဘတ်ကို စောင့်ကန်ပစ်လိုက်ရာ မင်းမင်း မြေပြင်ပေါ်သို့ ဘိုင်းခနဲ လဲကျသွားသည်။
"အား... ကိုကို! ကိုကို့ကို မရိုက်ပါနဲ့!" ၆ နှစ်အရွယ် သီသီလေးမှာ အုတ်မှုတ်ခွက်ကို ပစ်ချကာ အစ်ကိုဖြစ်သူ၏ ရင်ဘတ်ပေါ်သို့ ပြေးဖက်၍ အကာအကွယ် ပေးလိုက်သည်။
"မင်းက ဘာလဲကွ မလောက်လေးမလောက်စားကောင်! ငါ့ကို ဘာကြည့်တာလဲ" ဟု ဦးထွန်းလှက ကြိမ်းမောင်းနေချိန်တွင် အိမ်ထဲတွင် ဝတ္ထုစာအုပ်ဖတ်ကာ နေကြာစေ့စားနေသော မိခင် စန်းစန်းမှာမူ စိတ်ပျက်လက်ပျက်ဖြင့် စာအုပ်ကို ပစ်ချလိုက်လေသည်။
(၃)
"ကျွတ်... ကျက်သရေကို မရှိဘူး၊ ဇိမ်ပျက်လိုက်တာ" ဟု စန်းစန်းက ညည်းတွားရင်း အိမ်ရှေ့သို့ ထွက်လာသည်။
မင်းမင်းက လဲကျနေရာမှ ရုန်းထကာ ပထွေးဖြစ်သူကို လက်ညှိုးထိုး၍ အော်ပြောလိုက်သည်။
"အမေ... ဒီလူကြီး နှာဘူးကြီး! မနေ့ကညက ညီမလေး အိပ်နေတာ ဂါဝန်ဆွဲလှန်နေတာ သားတွေ့တယ်၊ သားနိုးလာလို့ ဒီလူကြီး ခြင်ထောင်ထဲက ထွက်သွားတာ! အမေ ဒီလူကို အိမ်ပေါ်က နှင်ထုတ်!"
ဦးထွန်းလှသည် အနာပေါ် တုတ်ကျသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားပြီး ထရံကြားမှ ဓားမကို ဆွဲယူကာ မင်းမင်းကို ခုတ်ရန် ပြေးဝင်လာသည်။ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်မှ အိမ်နီးနားချင်းများမှာ ကလေးများ၏ အော်သံကြောင့် ပြေးဝင်လာကြပြီး ဦးထွန်းလှကို အနိုင်နိုင် ဆွဲတားလိုက်ကြသည်။ ထိုစဉ် ရွာ၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရောက်ရှိလာပြီး အကြောင်းစုံကို မေးမြန်းလေသည်။
ထိုအခါ မိခင်ဖြစ်သူ စန်းစန်းက ပျာပျာသလဲလဲဖြင့် -
"မဟုတ်ရပါဘူး အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရယ်... မိစန်း ဘေးမှာ ရှိပါတယ်၊ မိစန်း လင်က ကလေးတွေကို ချစ်လွန်းလို့ စောင်ခြုံပေးတာပါ၊ ဒီမုဆိုးမရဲ့ လင်က သူ့သားနဲ့သမီးကို ရှာဖွေကျွေးမွေးနေတဲ့ လူရိုးလူအေးကြီးပါတော်" ဟု လိမ်ညာ ကာကွယ်ပေးလိုက်သည်။
မင်းမင်းသည် မိခင်ဖြစ်သူ၏ စကားကို ကြားပြီး အံ့ဩလွန်း၍ စကားပင် မထွက်နိုင်တော့ပေ။ မိခင်၏ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ယုတ်မာမှုကို ဖုံးကွယ်ပေးမှုက ပထွေး၏ ရိုက်နှက်မှုထက် ပိုမို နာကျင်စေခဲ့သည်။
လူများ ပြန်သွားသောအခါ စန်းစန်းက မင်းမင်းကို အံကြိတ်၍ ကျိမ်းမောင်းတော့သည်။
"ဟဲ့... သားသမီးသေရင် အစားရတယ်၊ လင်သေရင် အစားမရဘူး! နင် စောက်ဆန်းတွေ လျှောက်မပြောနဲ့၊ သတ်ပစ်မယ် ကျက်ကျက်သတိထား!"
(၄)
ထိုညတွင် မင်းမင်းနှင့် သီသီတို့ မောင်နှမနှစ်ဦးမှာ အိမ်မှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး အဝေးတစ်နေရာရှိ ဖခင်၏ မောင်နှမဝမ်းကွဲတော်သူ ဒေါ်လေးအိမ်သို့ သွားရောက် ခိုလှုံခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဒေါ်လေးအိမ်မှာလည်း ကလေးများပြားပြီး ဆင်းရဲလှသဖြင့် ကျောချရန် နေရာပင် မရှိပေ။ ၎င်းအပြင် ဒေါ်လေး၏ အမျိုးသားကလည်း မင်းမင်းတို့ မောင်နှမကို အိမ်တွင် မထားချင်သဖြင့် ဆဲဆိုမောင်းထုတ်ခဲ့သည်။
နောက်တစ်နေ့နံနက်တွင် မိခင် စန်းစန်းက ရောက်လာပြီး မင်းမင်း၏ ဆံပင်ကို ဆောင့်ဆွဲကာ လမ်းမထက်တွင် ရိုက်နှက်၍ အိမ်သို့ အတင်းဆွဲခေါ်သွားခဲ့သည်။
"စောက်ဆံ ရှာတတ်တဲ့အရွယ် ရောက်တော့ ဝမ်းနဲ့လွယ်မွေးထားတဲ့ မိခင်ကို မကျွေးချင်ဘူးပေါ့၊ အိမ်က ထွက်ပြေးတယ်ပေါ့... ခွေးဖြစ်မယ့်ကောင်၊ ငါ့ကျေးဇူးတွေ နင်သေတဲ့အထိ ဆပ်တောင် မကုန်ဘူး!" ဟု စန်းစန်းက အော်ဟစ်ဆဲဆိုသည်။
မင်းမင်းက အံကြိတ်ကာ အသံတိတ် ငိုကြွေးနေရပြီး ၆ နှစ်အရွယ် သီသီလေးကမူ အစ်ကိုဖြစ်သူကို ထပ်မရိုက်ရန် ငိုယိုတောင်းပန်နေရှာသည်။ မင်းမင်းသည် ထိုနေ့မှစ၍ မိခင်နှင့် ပထွေး၏ အကာအကွယ်ကို မမျှော်လင့်တော့ဘဲ မိမိ၏ ညီမလေးကို မိမိကိုယ်တိုင် စောင့်ရှောက်ရမည်ဟု သန္နိဋ္ဌာန် ချလိုက်တော့သည်။
သူသည် နေ့စဉ် ရေထမ်း၊ ထင်းခုတ်၊ ကူလီထမ်းကာ ရသမျှ ပိုက်ဆံအနည်းငယ်ကို ပထွေးနှင့် မိခင်မသိအောင် ဝှက်သိမ်းထားခဲ့သည်။ ညီမလေး သီသီကိုလည်း အိမ်တွင် ပထွေးနှင့် နှစ်ယောက်တည်း ဘယ်တော့မှ မထားခဲ့ဘဲ သူအလုပ်လုပ်ရာနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
(၅)
နှစ်များစွာ ကုန်လွန်ခဲ့သော်လည်း မင်းမင်း၏ ကြိုးစားမှုက မလျော့ပါးခဲ့ပေ။ မင်းမင်းသည် ၁၈ နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ မြို့ပေါ်ရှိ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုတွင် ကန်ထရိုက်တာကြီးတစ်ဦး၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိကာ အလုပ်သမားခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ညီမလေး သီသီကိုလည်း မြို့ပေါ်ရှိ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားပေးနိုင်ခဲ့သည်။
တစ်ဖက်တွင်မူ ပထွေး ဦးထွန်းလှသည် လောင်းကစားကြွေးမြီများကြောင့် ဒုက္ခရောက်ကာ မိခင် စန်းစန်းကိုပါ စွန့်ပစ်၍ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။ မိခင် စန်းစန်းမှာလည်း ရောဂါသည်ဖြစ်လာပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေရရှာသည်။
အတိတ် နာကျည်းစရာများကို မင်းမင်း မေ့မပစ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း မွေးကျေးဇူးရှင် မိခင်ဖြစ်သူ ဒုက္ခရောက်နေသည်ကို မြင်သောအခါ မရက်စက်နိုင်ခဲ့ပေ။ မင်းမင်းသည် မိခင်ဖြစ်သူကို မြို့ပေါ်သို့ ခေါ်ဆောင်ကာ ဆေးကုသပေးပြီး သင့်တင့်သော အိမ်လေးတစ်လုံးတွင် ထားရှိပြုစုခဲ့သည်။
စန်းစန်းသည် မိမိ၏ အတိတ်က အမှားများကို နောင်တရစွာဖြင့် သားနှင့် သမီး၏ မျက်နှာကို မကြည့်ရဲအောင် ဖြစ်ရတော့သည်။
"အတိတ်က ဖြစ်ရပ်ဆိုးတွေကို မေ့လိုက်ပါတော့ အမေ... ရာဇဝင်ထဲက ဝမ်းနည်းစရာတွေနဲ့ အမေ့ကို စိတ်ဆင်းရဲ မခံတော့ပါဘူး။"ဟု မင်းမင်းက အေးဆေးစွာ ပြောလိုက်သည်။
သီသီလေးကလည်း ကျောင်းဝတ်စုံလေးဖြင့် မိခင်၏ ဘေးတွင် ထိုင်ကာ ပြုံးပြနေသည်။ မင်းမင်းသည် ဘဝ၏ အမှောင်ထုနှင့် မတရားမှုများကို ကြံ့ကြံ့ခံရင်း မိမိ၏ ကြိုးစားမှု၊ ရိုးသားမှုတို့ဖြင့် ညီမလေး၏ အနာဂတ်ကို လင်းလက်စေခဲ့သလို၊ မိသားစုကိုလည်း အမှောင်ထုထဲမှ ဆွဲထုတ်နိုင်ခဲ့လေတော့သည်။