ဧရာဝတီတိုင်း၊ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသမှာရှိတဲ့ "သောင်ကြီးရွာ" လေးမှာ သူဌေးကြီး ဦးဘသန်း နဲ့ ဦးကျော်စွာ ဆိုတဲ့ စီးပွားပြိုင်ဘက် သူငယ်ချင်းနှစ်ဦး ရှိကြပါတယ်။ သူတို့နှစ်ဦးဟာ ရွာမှာ ဒါနရှင်ကြီးတွေအဖြစ် နာမည်ကြီးချင်ကြသူများဖြစ်ပြီး ဘယ်အလုပ်မဆို တစ်ယောက်ထက်တစ်ယောက် သာလွန်အောင် အမြဲပြိုင်ဆိုင်လှူဒါန်းလေ့ ရှိကြပါတယ်။
၁။
ဆောင်းအကုန် နွေအကူး တပေါင်းလဆန်း၏ သာယာသော နံနက်ခင်းတွင် သောင်ကြီးရွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်း၌ ရွာသူရွာသားများ စုဝေးနေကြသည်။ သက်တော် ၇၀ ကျော်ပြီဖြစ်သော ဆရာတော် ဦးကုသလ သီတင်းသုံးသည့် သစ်သားကျောင်းကြီး၏ ရှေ့တွင် အရွယ်အစားချင်း အတူတူ၊ ပုံစံချင်း တူညီသော စိန့်မီးစက် (Generator) အိမ်ကြီး နှစ်ခုက ဘေးချင်းယှဉ်လျက် အပြိုင်အဆိုင် မတ်မတ်ရပ်နေကြ၏။ ဦးဘသန်း လှူဒါန်းထားသည့် မီးစက်အိမ်က ဆေးနီနီများဖြင့် တောက်ပနေပြီး ဦးကျော်စွာ လှူထားသည့် မီးစက်အိမ်ကလည်း ရွှေဆေးများဖြင့် ပြောင်လက်နေသည်ကို အတိုင်းသား မြင်တွေ့ရသည်။ ထူးခြားသည်မှာ ထိုမီးစက်အိမ် နှစ်ခုလုံး၏ သံတံခါးများတွင် သော့ခတ်ကြီးများ အထပ်ထပ် ခတ်ထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂။
"ဒိန်း... ဒိန်း... ဒိန်း..." ရွာကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးလှမင်း ရောက်ရှိလာချိန်တွင် မီးစက်နှစ်လုံး ပြိုင်တူ စက်နှိုးသံများ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ဆူညံစွာ ပဲ့တင်ထပ်သွားသည်။ သို့သော် အသံနှစ်ခုမှာ ညီညာမှုမရှိဘဲ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြိုင်အဆိုင် အသံလုနေကြသကဲ့သို့ ရွာအတွင်း ဆူညံသွား၏။ "ဆရာတော်... တပည့်တော်လှူတဲ့ မီးစက်က မြင်းကောင်ရေ ပိုကြီးတော့ အသံပိုငြိမ့်တယ် မဟုတ်လားဘုရား" ဟု ဦးဘသန်းက အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် လျှောက်ထားလိုက်သည်။ "ဘယ်ကသာရမှာလဲ... တပည့်တော် မီးစက်ကမှ အမျိုးအစား ပိုကောင်းပြီး မီးအား ပိုငြိမ်တာပါဘုရား" ဟု ဦးကျော်စွာကလည်း မလျှော့သော အသံဖြင့် ချက်ချင်း တုံ့ပြန်လိုက်လေသည်။
၃။
ထိုအချိန်တွင် ဆရာတော်ကြီးထံသို့ မြို့ကပြန်ရောက်လာသော ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးလှမင်းက ဆရာတော်အတွက် ကပ်လှူရန် ယူဆောင်လာသည့် စံပယ်ပန်းဖူးများမှ သင်းပျံ့သော ရနံ့ကို ရှူရှိုက်ရင်း စိတ်ပျက်စွာ သက်ပြင်းချလိုက်မိသည်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်း ဆွမ်းချိုင့်များမှ ထွက်ပေါ်နေသော ဟင်းနံ့မွှေးမွှေးများနှင့် စံပယ်ပန်းရနံ့များက စိတ်ကို ငြိမ်းအေးစေသော်လည်း သူဌေးနှစ်ဦး၏ စီးထွက်နေသော မီးစက်ဓာတ်ဆီနံ့များနှင့် မာနအငွေ့အသက်များက လေထုကို မွန်းကြပ်စေလျက် ရှိသည်။
၄။
ဆရာတော်ကြီးသည် လက်၌ ကိုင်ထားသော ကြိမ်ယပ်တောင်လေးကို ခပ်ဖြည်းဖြည်း ယပ်ခတ်ရင်း ထိုင်ခုံမှ ထလိုက်သည်။ နွေဦးလေအေးက အေးစိမ့်စွာ တိုက်ခတ်နေသဖြင့် ဆရာတော်ကြီး၏ သင်္ကန်းစများ လွင့်ပါးသွား၏။ ဆရာတော်သည် မီးစက်အိမ်များဆီသို့ ဖြည်းညှင်းစွာ လမ်းလျှောက်သွားပြီး သံတံခါး၌ ခတ်ထားသော အေးစက်စက် သော့ခတ်ကြီးများကို လက်ဖြင့် ခပ်ဖွဖွ ကိုင်တွယ်ကြည့်လိုက်သည်။ သံဆူးများနှင့် သော့ခတ်များ၏ အေးစက်သော အထိအတွေ့ကို ခံစားရင်း အလှူရှင်နှစ်ဦးကို စာနာစွာ ကြည့်လိုက်၏။
၅။
ဆရာတော်ကြီးက ရေနွေးကြမ်းကတော့ကို မြည်းစမ်းလိုက်ရင်း ခါးသက်သော အရသာကို မြိုချလိုက်သည်။ "ဒကာတို့ရယ်... အလှူဆိုတာ စေတနာ ရေနွေးချိုလို ချိုမြိန်ရမယ်၊ ခုတော့ ဒကာတို့ အပြိုင်အဆိုင် လုပ်နေတာတွေက ရေနွေးခါးကြီး သောက်နေရသလိုမျိုး စိတ်ကို ခါးသက်စေတယ်" ဟု ဆရာတော်က မိန့်တော်မူသည်။
“နေကြစမ်းပါဦး ဒကာဘသန်းနဲ့ ဒကာကျော်စွာ... မင်းတို့နှစ်ယောက်လုံး ကျောင်းမှာ မီးစက်လှူကြတယ်၊ ဒါပေမဲ့ မီးစက်အိမ်တွေကို သော့ခတ်ပြီး သော့တွေကို မြို့ကမပြန်မချင်း မင်းတို့ဆီမှာပဲ သိမ်းထားကြတယ်။ ရွာသားတွေကိုလည်း ကိုင်ခွင့်မပေးဘူး။ ကျောင်းမှာ သံဃာတွေ ညဘက် စာကြည့်ဖို့ မီးလိုရင်တောင် မီးစက်နှိုးလို့မရဘူး။ ဒါဟာ အလှူလား... မာနပြိုင်ပွဲလား”
ဆရာတော်ကြီး၏ အမေးကြောင့် သူဌေးနှစ်ဦးလုံး စကားမဆိုနိုင်ဘဲ ခေါင်းငုံ့သွားကြသည်။
ဆရာတော်ကြီးက ဆက်လက်၍ - “ကြည့်စမ်း... ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က ရွာမှာ လေပြင်းတိုက်တော့ ဘုန်းကြီးကျောင်း မီးကြိုးတွေ ပြတ်သွားတယ်။ ရွာသားတွေက မီးစက်ကို သုံးပြီး ကျောင်းကို မီးလင်းပေးချင်ပေမဲ့ မင်းတို့ရဲ့ သော့ခတ်ကြီးတွေကြောင့် တံခါးကို ဖွင့်လို့မရဘူး။ မီးစက်အိမ်ထဲမှာ လေခိုပြီး စက်တွေ ရေငွေ့ရိုက် ပျက်စီးကုန်တယ်။ မင်းတို့နှစ်ယောက်ဟာ မာနတံခါးကို ပိတ်ထားသလို၊ ကုသိုလ်တံခါးကိုပါ သော့ခတ်ထားလိုက်တာပဲ။ အများပြည်သူ မသုံးရတဲ့ ဒါနဟာ ‘တံခါးပိတ်ဒါန’ ပဲ ဖြစ်တယ်”
ဆရာတော်ကြီး၏ ဆုံးမစကားကြောင့် ဦးဘသန်းနှင့် ဦးကျော်စွာတို့သည် မိမိတို့၏ မှားယွင်းသော စေတနာကို အမှန်တကယ် နောင်တရသွားကြသည်။ မိမိတို့၏ ပြိုင်ဆိုင်လိုစိတ်နှင့် မာနကြောင့် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဒါနမှာ အများအတွက် အကျိုးမရှိဘဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သဘောပေါက်သွားခဲ့သည်။
ထိုနေ့မှစ၍ သူဌေးနှစ်ဦးသည် မီးစက်အိမ်များ၏ သော့များကို ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးနှင့် ရွာဂေါပကအဖွဲ့ထံ လွှဲပြောင်းပေးလိုက်ကြသည်။ ထို့အပြင် ရွာထဲရှိ လျှပ်စစ်မီးမရသေးသော စာသင်ကျောင်းနှင့် လမ်းဆုံလမ်းခွများတွင်ပါ ရွာသားများ စိတ်ချမ်းသာစွာ သုံးစွဲနိုင်ရန် မီးစက်များကို ဘုံပိုင်ပစ္စည်းအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ပေးလိုက်ကြတော့သည်။
အလှူတစ်ခု၏ တန်ဖိုးသည် လှူဒါန်းသည့် ပစ္စည်း၏ ပမာဏ သို့မဟုတ် အပြိုင်အဆိုင် သာလွန်လိုစိတ်ပေါ်တွင် မတည်ပါ။ ဖြူစင်သော စေတနာနှင့် အများပြည်သူ အမှန်တကယ် အကျိုးရှိစေလိုသော လွတ်လပ်သည့် စိတ်ဓာတ်ပေါ်တွင်သာ တည်ရှိပါသည်။ မာနနှင့် သော့ခတ်ထားသော ဒါနသည် မည်သည့်အခါမျှ စိတ်ချမ်းသာခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။
